Lào Cai - Thu hút đầu tư trong hành trình 30 năm phát triển
Lượt xem: 151

CTTĐT - Ngày 01/10/1991, tỉnh Lào Cai chính thức được tái lập trên cơ sở vùng đất Lào Cai (cũ) và bổ sung thêm ba huyện: Bảo Yên, Văn Bàn (thuộc Yên Bái cũ), Than Uyên (thuộc Nghĩa Lộ cũ) theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII. Trải qua 30 năm xây dựng và phát triển, Lào Cai đã vươn lên trở thành tỉnh phát triển khá trong khu vực Tây Bắc với mức tăng trưởng kinh tế cao và ổn định, đời sống nhân dân không ngừng được nâng cao, an ninh quốc phòng được giữ vững, mọi mặt đời sống kinh tế, xã hội đạt được nhiều thành tựu.

Nhà máy luyện đồng Bản Qua (Bát Xát)

Ngày đầu tái lập tỉnh, điều kiện kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh của tỉnh Lào Cai hết sức khó khăn, phức tạp, cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội thấp kém, giao thông đến tỉnh và từ tỉnh đến huyện, đến xã rất khó khăn, 54/180 xã chưa có đường ô tô đến trung tâm xã; quy mô nền kinh tế nhỏ bé, tự cung tự cấp là chủ yếu, sản xuất hàng hóa hầu như không đáng kể, sản lượng lương thực bình quân đầu người mới đạt 184kg/năm, 7/10 huyện thị chưa có điện lưới quốc gia, hệ thống trường học chủ yếu là nhà tạm. Trình độ dân trí thấp, 60% số trẻ trong độ tuổi không được đến trường, hủ tục lạc hậu còn nặng nề, hơn 11.000 người nghiện ma túy, trên 30% cán bộ xã không biết chữ; 36 xã chưa có trạm y tế, 15 xã trắng về y tế. Toàn tỉnh có tới 54,8% số hộ thuộc diện đói nghèo, trong đó trên 30% dân số thiếu đói thường xuyên, thu nhập đầu người đạt 680 nghìn đồng/năm. Thu ngân sách trên địa bàn chỉ đạt 19 tỷ đồng… An ninh biên giới, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội phức tạp, hoạt động đối ngoại hầu như chưa có gì.

Là một tỉnh có nhiều tiềm năng, lợi thế cho phát triển kinh tế - xã hội như phổ khí hậu đa dạng, tài nguyên khoáng sản phong phú, có vị trí chiến lược cho phát triển kinh tế biên mậu, làm thế nào vượt qua khó khăn để phát triển là câu hỏi lớn của các cấp lãnh đạo, quân và dân các dân tộc tỉnh Lào Cai trong suốt 30 năm tái lập.

Ngay từ Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ X (nhiệm kỳ 1991-1995), với việc xác định được chính xác nguy cơ, thách thức, khó khăn sau khi tách tỉnh, Đảng bộ tỉnh Lào Cai đã đề ra phương châm chỉ đạo đó là: Tạo sự chuyển biến rõ nét về kinh tế - xã hội, khuyến khích phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần để huy động mọi nguồn vốn trong nước và ngoài nước nhằm đáp ứng yêu cầu của sự phát triển kinh tế -  xã hội, giải quyết ngày càng tốt hơn đời sống nhân dân. Với sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các dân tộc, giai đoạn 1991-1995, tăng trưởng kinh tế của tỉnh đạt 11,8%/năm. Số doanh nghiệp năm 1992 là 24 doanh nghiệp nhà nước và 19 doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Trong giai đoạn này, kinh tế quốc doanh giữ vai trò quan trọng trong những lĩnh vực then chốt. Đến hết năm 1995, quy mô khu vực kinh tế Nhà nước chiếm 251 tỷ đồng, chiếm 33,8% trong GDP; doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã phát triển nhưng còn chậm do chưa có được sự tích lũy các điều kiện vật chất cần thiết.

Kế thừa thành công bước đầu trong phát triển kinh tế - xã hội của giai đoạn 1991-1995, Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ XI (nhiệm kỳ 1996-2000) đã điều chỉnh mục tiêu cơ bản cho giai đoạn này là: Kịp thời nắm bắt thời cơ, đẩy lùi nguy cơ, vượt qua khó khăn, thử thách, khai thác triệt để mọi tiềm năng, tiếp tục tạo ra những nguồn lực mới về kinh tế - xã hội. Phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo hướng công nghiệp hóa, nâng cao vai trò quản lý và điều hành của chính quyền các cấp.

Từ việc xác định rõ khó khăn, thách thức và tiềm năng, lợi thế, giai đoạn 1996-2000, kinh tế - xã hội của tỉnh đã có nhưng thành công vượt bậc. Tốc độ tăng trưởng kinh tế vẫn đạt 5,8% mặc dù Việt Nam chịu tác động của khủng hoảng  tài chính tiền tệ Châu Á; tốc độ tăng trưởng bình quân 10 năm (1991-2000) đạt khoảng 9,0%/năm. Hết năm 2000, tỉnh Lào Cai đã có 36 doanh nghiệp nhà nước do địa phương quản lý, 6 doanh nghiệp nhà nước do Trung ương quản lý, 55 chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp nhà nước ngoài tỉnh; có trên 300 doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể trong giai đoạn này phát triển và đóng góp vào cho phát triển kinh tế xã hội,

Để giữ vững đà phát triển ổn định, bền vững cho 10 năm tiếp theo, Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ XII (nhiệm kỳ 2001-2005), lần thứ XIII (nhiệm kỳ 2005-2010) tiếp tục xác định những định hướng, mục tiêu then chốt như sau: Tiếp tục đầu tư khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế kinh tế cửa khẩu, công nghiệp, du lịch và dịch vụ để chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế; phát huy tối đa nội lực, tranh thủ nguồn lực các thành phần kinh tế trong nước và ngoài nước, nguồn lực từ các doanh nghiệp.

Đến năm 2010, các khó khăn ban đầu của một tỉnh biên giới sau tái lập đã được giải quyết. Năm 2010, GRDP của tỉnh Lào Cai đã đạt mốc 3.000 tỷ đồng, gấp 1,8 lần năm 2005, tốc độ tăng trưởng luôn đạt trên 10%, tỉnh Lào Cai dần ra khỏi danh sách các tỉnh nghèo của khu vực Tây Bắc. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, công nghiệp, dịch vụ, xây dựng càng chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấy nền kinh tế (đến hết năm 2010, nông nghiệp chỉ chiểm 16,01%). Đến năm 2010, toàn tỉnh có 885 doanh nghiệp, trong đó chỉ có 30 doanh nghiệp nhà nước, 842 doanh nghiệp ngoài quốc doanh, 13 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Từ những con số trên cho thấy, sau 20 năm, kinh tế tư nhân đã phát triển vượt bậc, chiếm 65,73% tổng số vốn đăng ký và doanh thu chiếm 63,34%; tổng vốn đầu tư đã đạt gần 5.000 tỷ đồng. Các Khu công nghiệp Đông Phố Mới, Duyên Hải từng bước hình thành và đi vào hoạt động ổn định; công nghiệp khai khoáng - chế biến - sản xuất và phân phối điện phát triển vượt bậc; Khu Công nghiệp Tằng Loỏng của tỉnh Lào Cai trở thành khu sản xuất công nghiệp hóa chất lớn nhất cả nước.

Vậy nhưng, bước sang thời kỳ mới - thời kỳ của hội nhập và phát triển, tỉnh Lào Cai phải đối mặt với những khó khăn và thách thức mới, đó là: Lào Cai vẫn được xác định là tỉnh nghèo, cơ sở hạ tầng còn nhiều khó khăn; khả năng kết nối với các vùng kinh tế trọng điểm của cả nước còn ở mức thấp; nguy cơ tụt hậu về kinh tế so với các địa phương khác; sự cạn kiệt của tài nguyên khoáng sản đe dọa đà tăng trưởng; nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu; cộng đồng doanh nghiệp còn nhỏ bé chưa thực sự tạo ra động lực mới cho đoàn tàu kinh tế của tỉnh. Do vậy, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV (nhiệm kỳ 2010-2015) chủ trương: Phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Coi phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm, lấy phát triển công nghiệp là đột phá, phát triển thương mại, du lịch, dịch vụ là mũi nhọn, lấy văn hóa, giáo dục làm nền tảng và động lực thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển. Từ sự định hướng đúng đắn của đảng bộ, sự nỗ lực của chính quyền và Nhân dân, giai đoạn này kinh tế tỉnh Lào Cai có bước phát triển vượt bậc. Tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao, đạt 14,1%/năm. Năm 2015, thu ngân sách đạt trên 5,5 nghìn tỷ đồng. GDP bình quân đạt 39,4 triệu đồng/người/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh và theo hướng tích cực, tỷ trọng công nghiệp dịch vụ chiếm 84,35. Mô hình tăng trưởng kinh tế đã có sự chuyển đổi từ chiều rộng sang tăng trưởng hợp lý cả chiều rộng và chiều sâu. Nông nghiệp, nông thôn tập trung vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Công nghiệp phát triển đột phá, Lào Cai có trung tâm công nghiệp, hóa chất lơn của cả nước. Đô thị và kết cấu hạ tầng có bước phát triển vượt bậc. Thương mai nội địa, dịch vụ, kinh tế cửa khẩu tăng trưởng cao là mũi nhọn của nền kinh tế. Môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện. Kinh tế tư nhân được khuyến khích phát triển; kinh tế tập thể bước đầu phát huy hiệu quả, nhất là khu vực nông thôn. Doanh nghiệp nhà nước được sắp xếp, cơ cấu lại, bảo đảm doanh thu, lợi nhuận và thu nhập. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động ổn định. Toàn tỉnh có 2,6 nghìn doanh nghiệp được cấp chứng nhận đăng ký kinh doanh với tổng số vốn đăng ký 16,38 nghìn tỷ đồng.

Ký kết thỏa thuận hợp tác giữa UBND tỉnh Lào Cai và các đối tác chiến lược tại Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch. Ảnh A.Lìn

Trước xu hướng toàn cầu hóa được đẩy mạnh, hội nhập quốc tế ngày một sâu rộng, xác định được thời cơ khai thác thuận lợi, khắc phục khó khăn, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, giai đoạn 2016 - 2020, chủ trương: Phát triển nông, lâm nghiệp và xây dựng nông thôn mới là trọng tâm; phát triển thương mại - du lịch, dịch vụ là đột phá; phát triển công nghiệp là quan trọng. Tập trung nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới, chú trọng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; ưu tiên đầu tư, phát triển kinh tế cửa khẩu, du lịch. Phát triển kinh tế gắn với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân, nhất là nông dân; xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ và hạnh phúc. Nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, y tế, văn hoá, thể thao, thông tin và truyền thông, khoa học và công nghệ phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; chủ động bảo vệ môi trường tự nhiên, xã hội. Giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốc phòng, an ninh, giữ gìn biên giới hoà bình, hữu nghị, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Đến năm 2020, Lào Cai trở thành tỉnh phát triển của khu vực Tây Bắc (là tỉnh khá của vùng miền núi phía Bắc).

Cũng trong nhiệm kỳ này, tỉnh Lào Cai đã đề xuất với Trung ương nhiều chương trình, dự án lớn: Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai được Thủ tướng Chính phủ thành lập tại Quyết định số 40/2016/QĐ-TTg ngày 22/6/2016 và trở thành 1 trong 8 Khu kinh tế trọng điểm của cả nước; Khu du lịch quốc gia Sa Pa chính thức được Thủ tướng công nhận tại Quyết định số 1927/QĐ-TTg ngày 01/12/2017; Cảng hàng không Sa Pa được bổ sung quy hoạch và triển khai thủ tục đầu tư; dự án Mở rộng tuyến đường sắt Lào Cai - Yên Viên khổ 1.450 kết nối Hà Nội - Lào Cai - Côn Minh được khởi động; Khu du lịch Y Tý được triển khai lập quy hoạch.

Tiếp nối phương châm "Doanh nghiệp phát tài, Lào Cai phát triển", giai đoạn 2016-2020, tỉnh Lào Cai đã  thu hút được nhiều nhà đầu tư chiến lược đến với Lào Cai. Những dự án nghìn tỷ được đầu tư vào Lào Cai đã tạo thêm động lực cho kinh tế phát triển. Đáng chú ý năm 2019, 6,3 tỉ USD đã được các nhà đầu tư cam kết đầu tư vào Lào Cai trong giai đoạn tới.

Bằng sự đồng tâm, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh, sự đồng hành ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp, sau 30 năm tái lập tỉnh, Lào Cai khoác lên mình một chiếc áo mới. Bộ mặt nông thôn đổi mới toàn diện, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân trong tỉnh được nâng lên. Vị thế của Lào Cai được khẳng định.

Kinh tế của tỉnh phát triển nhanh và bền vững. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, liên tục, bình quân giai đoạn 1991 - 2020 đạt 10,4%/năm. Riêng giai đoạn 2015 - 2020 đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân là 9,08 %, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) năm 2020 của Lào Cai chỉ đạt 6,31% (thuộc nhóm các tỉnh có tăng trưởng cao nhất trong vùng và cả nước). GRDP bình quân đầu người năm 2020 đạt 77 triệu đồng, đứng thứ 2 trong các tỉnh Trung du, Miền núi phía Bắc. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, tỷ trọng ngành công nghiệp xây dựng từ 15,92% (năm 1991) tăng lên 45,3% (năm 2020), dịch vụ từ 22,37% (năm 1991) tăng lên 42,5% (năm 2020), ngành nông lâm nghiệp từ 61,71% (1991) giảm còn 12,2% (2020).

Lào Cai đã và đang ưu tiên tập trung phát triển hạ tầng lớn, hiện đại, có sức lan tỏa như: Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai - Công trình giao thông có ý nghĩa quan trọng, không chỉ tạo thuận lợi cho kinh tế - xã hội của Lào Cai phát triển mạnh mẽ mà còn được ví là trục “Kinh tế xương sống” cho cả khu vực Tây Bắc, không chỉ kết nối các vùng kinh tế trong nước mà còn kết nối quốc tế; tiếp tục đề xuất đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai giai đoạn 2 (mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai lên 4 làn xe); Cảng hàng không Sa Pa; đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến thị trấn Sa Pa; dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai; nâng cấp, cải tạo tuyến đường thủy nội địa từ Yên Bái đến ngã ba Nậm Thi (thành phố Lào Cai) dài khoảng 166km đạt cấp IV; xây dựng thêm một cây cầu biên giới tại khu vực cửa khẩu Bản Vược, huyện Bát Xát… Tập trung phát triển kinh tế cửa khẩu nhất là xuất nhập khẩu hàng hóa và các dịch vụ phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu.    

Năm 2020, một năm nhiều khó khăn do tác động của đại dịch Covid-19 nhưng hầu hết các nhà đầu tư vẫn quan tâm, thúc đẩy hoạt động đầu tư tại tỉnh Lào Cai như Tập đoàn Sungroup, Geleximco, Bitexco, T&T, TNG, Công ty KOSY, Công ty  Phú Hưng. Nhiều dự lớn vẫn được đẩy nhanh tiến độ triển khai như Dự án Khu đô thị Đông Bắc Sa Pa (tập đoàn Bitexco đầu tư, tổng vốn đầu tư 9.900 tỷ đồng), Khu đô thị Bảo Hà (tổng vốn đầu tư 750 tỷ đồng, Tập đoàn TNG đầu tư), Khu tổ hợp nhà ở dịch vụ đại lộ Trần Hưng Đạo (tổng vốn đầu tư 4.000 tỷ đồng, Tập đoàn T&T đầu tư), Tổ hợp dự án Khu văn hóa, vui chơi giải trí, thể dục thể thao thành phố Lào Cai; Khu đô thị Bắc Cường 1; Khu đô thị Bắc Cường (tập đoàn Geleximco đầu tư, tổng vốn đầu tư 3.980 tỷ đồng).

Từ những kết quả đạt được và cả những khó khăn, hạn chế, thách thức đang đặt ra phía trước, tỉnh Lào Cai tiếp tục thực hiện quyết liệt các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp, tăng cường và nâng cao hơn nữa hiệu quả, chất lượng thu hút đầu tư vào các lĩnh vực có nhiều tiềm năng, thế mạnh, cụ thể là: du lịch, kinh tế cửa khẩu, công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao và trên hết là duy trì được niềm tin với các đối tác chiến lược. Đây chính là nền tảng quan trọng tạo động lực để Lào Cai giữ vai trò là tỉnh phát triển khá của vùng trung du, miền núi phía Bắc và trong tương lai không xa là tỉnh phát triển của cả nước./.

  • PS DU LỊCH VỚI XÂY DỰNG NTM
  • PS 02 năm xây dựng thôn kiểu mẫu, thôn nông thôn mới
  • Xã Lương Sơn (Bảo Yên) đạt chuẩn Nông thôn mới
  • PS Tụt tiêu chí NTM
  • PS Phát triển kinh tế xây dựng NTM
  • Cốc Lầu phát triển kinh tế xây dựng Nông thôn mới
  • PS Cán bộ lãnh đạo giúp xã nông thôn mới
  • PS Thôn kiểu mẫu, thôn nông thôn mới
1 
Thống kê truy cập
  • Đang online: 145
  • Hôm nay: 13,641
  • Trong tuần: 13,641
  • Tất cả: 52,281,274
Đăng nhập